• Initiatiefnemers
• Afleveringen
• 1 Arjan
• 2 Monique
• 3 Joke & Bèr
• 4 Peter & Lieke
• 5 Yvonne & Joyce
• 6 Mvr. Birbal
• 7 Harry en Manon
• 8 Lia Franken
• 9 Leo Hulsebos
• 10 Silvia & Saadet
• 11 Zorgteam Elsendorp
• 12 Hetty Slaats
• 13 Gera Soederhuizen

“Ik moest meer zorg en aandacht aan mijzelf gaan besteden, anders kregen de kinderen twee zieke ouders!”

In de afgelopen jaren heeft Lia geleerd naast de zorg een eigen leven te creëren. De thuiszorg is voor haar een belangrijke schakel geweest. Haar partner Piet is - na een lang ziekbed – in de laatste fase van zijn leven aangekomen. Sinds kort woont hij niet meer thuis.

Een zorgzaam leven
Het is bijna 20 jaar geleden dat bij Lia’s man Piet de diagnose van ongeneeslijke hersentumor werd vastgesteld. Na zijn eerste operatie besloot Lia haar baan op te zeggen en voor Piet te gaan zorgen. In die tijd waren hun kinderen – twee jongens – nog erg klein en vroegen veel aandacht. Er was daardoor thuis genoeg te doen. Lia is al 20 jaar mantelzorgster, maar ervaart dat zelf niet zo. “Piet deed steeds iets minder thuis,” vertelt Lia, “en ik heb dat gewoon overgenomen.”

In voor- en tegenspoed
Vooral de laatste 5 jaren gaat het slechter met Piet en is Lia veel bezig met de ziekte en alles daaromheen. “De tumor blijft steeds groeien en daardoor krijgt Piet veel chemo behandelingen en bestralingen,” vertelt Lia. “Deze behandelingen zijn in Rotterdam en dat vergt veel tijd en inspanningen.” Op een zeker moment kreeg Lia zelf hartklachten en werd met spoed opgenomen in het ziekenhuis. Daar constateerde een arts dat de klachten veroorzaakt werden door spanningen en stress. “Een duidelijk signaal,” geeft Lia aan. “Ik moest meer zorg en aandacht aan mijzelf gaan besteden, anders kregen de kinderen twee zieke ouders!” Lia kwam in contact met een psycholoog en kreeg ontspanningsoefeningen. Deze heeft haar geleerd rustiger te worden en dagelijks even aandacht aan zichzelf te besteden.

Lia’s sociale omgeving
De kinderen hebben het moeilijk met de ziekte van hun vader. Toch spannen zij zich in om te helpen daar waar het kan. “Piet wilde vorig jaar nog een hoge toren beklimmen,” vertelt Lia. “Ik denk dan; ‘dat gaat hij niet meer redden!’, maar de jongens nemen hem mee en gaan die toren ook beklimmen.” Een van de zonen is zelf radioloog in het ziekenhuis, maar wil zijn eigen vader niet behandelen. “Hij vindt dat moeilijk omdat hij precies ziet wat er gebeurd,” geeft Lia aan, “maar ik heb daar juist veel steun aan.” De psycholoog die Lia en Piet samen behandelt, heeft er met name voor gezorgd dat zij samen verder konden als gezin samen bleven. Ook dat ze voor vrienden en dierbaren bereikbaar bleven. Lia: “door het positief benaderen van onze situatie, konden vrienden met een gerust hart binnenkomen. Het was nog steeds gezellig.”

Hulp vanuit de thuiszorg en Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg
De verpleegkundige die vanuit de thuiszorg komt helpen, is een vriendin voor Lia  geworden. “Zij heeft mij enorm geholpen,” vertelt Lia. “Door haar ben ik lid geworden van het koor.” Elke maandagavond gaat Lia zingen. Het is een goede uitlaatklep en heeft er mede voor gezorgd dat Lia op de been kon blijven. Lia: “Als ik zing valt alle spanning en verdriet weg. Ik ga helemaal op in het zingen en geniet van deze momenten.” Anderzijds kon Piet tijdens deze zangavonden niet alleen thuisblijven en hulp vanuit vrienden en bekenden werd bezwaarlijk. Ook weer via de thuiszorg, kwam Lia in contact met VPTZ (= Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg). “Als ik ga zingen komt een vrijwilliger in huis en houdt Piet gezelschap,” aldus Lia. Voor de zorgverlening maken zij gebruik van ‘Zorg en Natura’. Dit houdt in dat de zorgaanbieder alles regelt en het daardoor  minder tijd kost dan het PGB.

Een andere kijk op het leven
Piet gaat de meeste dagen van de week naar de dagbehandeling. Lia heeft daarmee overdag meer tijd voor zichzelf gekregen en kan gaan zwemmen of een keer lekker gaan winkelen. Tevens vond Piet het op de dagbehandeling erg leuk. Hij heeft andere mensen leren kennen en wordt minder geconfronteerd met de dingen die hij niet meer kan. “Als hij thuiskomt hebben we weer gesprekstof samen,” vertelt Lia. Het doorbrak een periode waarin Lia en Piet veel samen thuis zaten en er verder niets gebeurde; samen wachten tot alles slechter zou gaan.  “Het heeft ervoor gezorgd dat wij weer dichter bij elkaar zijn gekomen,” gaat Lia verder. “Ineens waren er weer leuke dingen in ons leven, die voor nieuwe energie zorgden. Het maakte dat we weer konden lachen en leuke dingen konden doen. Vooral weer plezier met elkaar beleven. Want dat hadden we ook altijd samen gehad; veel plezier.”

Een leven als mantelzorger
Lia ervaart de zorg voor haar man als steeds moeilijker en zwaarder, zowel lichamelijk als geestelijk. Ze is aan het einde van haar kracht en is door haar  angst ook slechter gaan slapen. “Ik vind het vooral beangstigend dat Piet epileptische aanvallen heeft gekregen,” vertelt Lia. “Het is akelig om te zien hoe iemand waarvan je houdt in een aanval terecht komt, zonder dat je weet of hij er nog uitkomt.” Daarbij is ook het afscheid een groot probleem voor Lia. Zij heeft nu geaccepteerd dat Piet sterft, maar dat proces heeft lang geduurd. Lia: “wij zijn 40 jaar bij elkaar en hebben 20 jaar lang samen gevochten. Dat brengt je zo dicht bij elkaar dat het idee van afscheid pijn doet.”

De toekomst
Piet is niet meer te behandelen en het proces kan erg snel gaan. Zijn wens was  thuis te sterven, maar dat gaat niet meer. Lia kon het niet meer opbrengen en op advies van de huisarts en de kinderen, woont Piet nu in een verpleegtehuis. “Ik heb het daar erg moeilijk mee gehad,” geeft Lia aan, “maar was ook echt aan het einde van mijn kracht.” Lia probeert nu Piet zijn laatste dagen zo fijn mogelijk door te laten brengen. Hun eerste kleinkind is geboren op Piet’s verjaardag en dat vindt hij fijn voor Lia. “Hij zei, dan is die dag toch een feestdag en hoef jij niet te treuren,” vertelt Lia. Piet zelf is klaar met het leven. Hij heeft twee goede kinderen en heeft er alle vertrouwen in dat daar weer goede kleinkinderen uit voortkomen. Tot slot geeft Lia aan dat er veel dankbaarheid is. “Veel dankbaarheid voor die tijd die we toch nog samen hebben gehad,” vertelt ze, “en  voor de inspanningen van de kinderen. Dat heeft ons mooie momenten gebracht  waaraan ik later terug kan denken.”

Op donderdag 23 oktober werd het portret van Lia Franken en haar partner – over palliatieve zorg - uitgezonden. Mevrouw Franken belde ons op maandag 27 oktober dat man Piet op zondag is overleden. De uitzending op donderdag heeft hij nog meerdere malen bekeken; hij was er erg tevreden over, vertelde Lia.  Kort nadat Piet die zondag hoorde dat zijn kleinzoon was geboren is hij rustig overleden. Lia Franken is dankbaar dat ze beiden besloten hadden aan de uitzending mee te werken:  “Ik en mijn kinderen zullen dit document blijvend koesteren.”

www.vptz.nl
www.ikz.nl
www.hoomondersteuning.nl
www.contour.nl
www.watalsiknietmeerbeterword.nl