• Initiatiefnemers
• Afleveringen
• 1 Arjan
• 2 Monique
• 3 Joke & Bèr
• 4 Peter & Lieke
• 5 Yvonne & Joyce
• 6 Mvr. Birbal
• 7 Harry en Manon
• 8 Lia Franken
• 9 Leo Hulsebos
• 10 Silvia & Saadet
• 11 Zorgteam Elsendorp
• 12 Hetty Slaats
• 13 Gera Soederhuizen

“Vroeger regelde mijn man alle zaken, maar nu zijn de rollen omgekeerd.”

Mevrouw Birbal is mantelzorger van haar man. In haar zoektocht naar de juiste zorg, kwam ze in aanraking met de mantelzorgmakelaar. “We zijn samen gaan zoeken naar oplossingen,” vertelt mevrouw Birbal. “Ik ben blij dat ze veel werk van mij heeft overgenomen.”  

Een goed leven
Mevrouw Birbal en haar man hebben altijd een goed en druk leven geleid. Ze zijn bijna 40 jaar getrouwd en hebben drie kinderen; een zoon van 38 jaar en twee dochters van 30 en 37 jaar. Ze hebben een Surinaams-Hindoestaanse afkomst, en zijn voor de studie van haar man destijds naar Nederland gekomen. Eigenlijk was het de bedoeling na zijn studie terug naar Suriname te gaan. “Ik wilde niet permanent in Nederland blijven wonen,” geeft Mevrouw Birbal aan. Maar daar is het niet meer van gekomen. Nu wonen ze samen in ‘s-Hertogenbosch; haar man kan gelukkig – met hulp – nog thuis wonen.

In voor- en tegenspoed
Inmiddels gaat het leven minder voorspoedig dan vroeger. Mevrouw Birbal’s man heeft Alzheimer en wordt daardoor steeds afhankelijker van zijn 58-jarige vrouw. “Toen hij net thuis kwam te zitten, deden we nog veel dingen samen,” vertelt Mevrouw Birbal. “Maar door de vergeetachtigheid werd dat snel minder.” Haar man was vroeger echt het gezinshoofd en deed altijd alles; de administratie, dingen regelen, geld pinnen tot zelfs de dokterafspraak maken voor mevrouw Birbal. Zelf deed ze eigenlijk niets. Maar langzamerhand moet ze dat allemaal overnemen. Mevrouw Birbal: “het is dat het moet, maar leuk vind ik het niet!”

Mevrouw Birbal’s sociale omgeving
De kinderen van mevrouw Birbal wonen gelukkig dichtbij. “Mijn zoon kan ik altijd om hulp vragen,” vertelt mevrouw Birbal. “Hij heeft vorig jaar een hartinfarct gehad, maar helpt me daar waar hij kan.” Ook de dochters dragen hun steentje bij en helpen regelmatig in de weekenden. Vroeger sprak mevrouw Birbal veel met vriendinnen af om bijvoorbeeld lekker de stad in te gaan. Dat doet ze nu niet meer. Veel vriendschappen zijn dan ook verloren gegaan. Ze heeft wel goed contact met een nicht uit de buurt.

Hulp van de mantelzorgmakelaar
Bij toeval kwam mevrouw Birbal in contact met het steunpunt Mantelzorg. In eerste instantie via een folder en later is ze naar een voorlichting gegaan. “Pas toen ontdekte ik dat ik mantelzorger was,” vertelt ze. “Ik wist niet eens wat het was!” Haar contactpersoon Akkie treedt op als mantelzorgmakelaar en is verbonden aan het steunpunt Mantelzorg. “Een mantelzorgmakelaar neemt de regeltaken over van een mantelzorger,” vertelt Akkie. “Dat kan op verschillende gebieden zijn; bijvoorbeeld voor financiële zaken, het zoeken naar een respijtvoorziening, het aanvragen van een PGB, het zoeken naar een geschikte opvang, hulp bij aanvragen via gemeenten of allerlei praktische zaken. De mantelzorgmakelaar brengt rust; het is iemand waar je als mantelzorger op mag leunen en die het overzicht houdt. Het is ook iemand de deuren kan openen als je van ‘het kastje naar de muur’ wordt gestuurd, en die op de hoogte is van de – vaak veranderende – wet- en regelgeving.   

Eerste hulp
Een aantal belangrijke zaken is dan ook vrij snel voor mevrouw Birbal gerealiseerd. “Haar man gaat vier dagen per week naar de dagbehandeling en wellicht komt daar binnenkort nog een extra dag bij,” geeft Akkie aan. “Tevens heeft mevrouw Birbal via het Persoonsgebonden Budget (=PGB) nu hulp in de huishouding voor zes uur in de week en een taxivergoeding voor haar vervoer.” Maar ook voor de complexere zaken staat de mantelzorgmakelaar haar terzijde. “Op het moment dat haar man slechter ging slapen en ’s-nachts ging dwalen, hebben we gezocht naar een mogelijke oplossing met lichtsignalen of geluidsignalen,” vertelt Akkie. “Mevrouw Birbal slaapt zelf nog nauwelijks. We moeten uiteraard voorkomen dat zij zodanig uitgeput raakt, dat ze deze zorgmomenten niet meer kan opbrengen.”

Een leven als mantelzorger
Mevrouw Birbal ervaart de zorg voor haar man als moeilijk en zwaar. “Langzaam zijn alle extra zorgtaken erin geslopen,” geeft ze aan, “en doe ik echt alles voor hem.” Ze doet hapjes eten op zijn vork en laat hem dan zelf eten. Ze zet hem onder de douche en droogt hem daarna af. Ze wil hem zoveel mogelijk zelf laten doen, maar dat wat hij kan is nog maar minimaal. Ze vindt het niet erg om te doen, maar het kost haar wel veel energie. “Niemand zorgt voor mij,” vertelt mevrouw Birbal. “Mijn zoon helpt me wel, maar ik moet het toch vooral zelf doen.” Ze heeft dan ook heel veel lichamelijke klachten, maar gaat daarmee nooit naar de huisarts en neemt vrijwel nooit rust. “Omdat ik ’s-nachts nauwelijks slaap, moet ik overdag naar bed om te rusten. Maar ik wil dat niet en doe dat ook niet,” vertelt ze. “Hooguit lig ik even op de bank.”

Structurele oplossing
Aangezien de conditie van haar man snel achteruit gaat en het lopen steeds moeizamer gaat, moet er een structurele oplossing komen in de vorm van een woningaanpassing. Mevrouw Birbal: “lopen gaat slecht en als we de trap opgaan om boven te douchen of te slapen, moet ik achter hem lopen en hem ondersteunen. Ik wil er niet over nadenken wat er kan gebeuren als hij achterover valt.” Via Akkie, de mantelzorgmakelaar, is mevrouw Birbal in contact gekomen met het CIZ (= Het CIZ beoordeelt of iemand recht heeft op zorg via de AWBZ). De indicatie voor woningaanpassing was vrij snel rond. Maar door een misverstand rondom de woning – het gaat om een huurwoning en niet om een koopwoning, zoals de gemeente dacht – moest de hele procedure opnieuw in aanvraag via de woningcorporatie. Dit heeft voor veel vertraging gezorgd. Akkie: “Op het moment dat ik bij de betreffende instantie aangaf dat mevrouw Birbal voor de uitzending ‘Mantelzorg in Brabant’ in aanmerking zou komen, ging alles vrij snel.” Binnenkort worden de aanpassingen – slaapkamer en toilet/douche beneden – gerealiseerd.
 
De toekomst
Mevrouw Birbal heeft geen tijd om over de toekomst na te denken en leeft bij de dag. “Ik wil er niet graag over nadenken. Mijn man zal alleen maar slechter worden en ik ook,” geeft ze aan. “Ikzelf heb artrose. Dat sluipt langzaam mijn leven in en legt mij beperkingen op.” Wel heeft ze geleerd mondiger te worden en om hulp te vragen. “Eerst durfde ik dat soort dingen niet,” vertelt ze. “Nu weet ik beter en vinden ze mij misschien een zeurpiet. Maar als ik niets doe, gebeurt er niets.” Ook gaat ze naar het mantelzorg café en wil tevens gebruik gaan maken van bijvoorbeeld een daguitstapje. Dat soort dingen biedt haar de nodige ontspanning.

www.divers.nl
www.demantelzorgmakelaar.nl