• Initiatiefnemers
• Afleveringen
• 1 Arjan
• 2 Monique
• 3 Joke & Bèr
• 4 Peter & Lieke
• 5 Yvonne & Joyce
• 6 Mvr. Birbal
• 7 Harry en Manon
• 8 Lia Franken
• 9 Leo Hulsebos
• 10 Silvia & Saadet
• 11 Zorgteam Elsendorp
• 12 Hetty Slaats
• 13 Gera Soederhuizen

“Hopelijk kunnen we de huidige zorgverlening vasthouden voor de toekomst”

Vanuit een tekort aan zorgverlening, is twee jaar geleden in Elsendorp een zorgteam opgezet dat aan bijna iedereen zorg verleent. Jo, Martin en Dien, allen mantelzorgers in het steeds verder vergrijzende Elsendorp. Er wordt goed voor elkaar gezorgd in het dorp, maar tegelijkertijd is ‘mantelzorg’ daardoor een moeilijk begrip. “Het is mooi om samen mensen te kunnen helpen,” vertelt Martin. “Hopelijk wordt het later voor ons ook nog gedaan.”

Geen toekomst
Elsendorp heeft 1.026 inwoners en was tien jaar geleden een dorp waar ouderen uit wegtrokken. Ze konden destijds niet meer verzorgd worden en vertrokken veelal richting Gemert. Frans Meulenmeester: “als de buurman of buurvrouw vertrekt, heeft de rest ook geen ‘aard’ meer in het dorp en volgen zij al snel.”

Het roer om
Met veel energie en gemeenschapszin is dit een aantal jaar geleden omgekeerd.
De mensen hebben zelf hun problemen geïnventariseerd en aangepakt. Frans: “als de zorg niet goed gegeven kan worden, dan moet je de zorg anders inkleden.” De fysieke zorg was in Elsendorp erg versnipperd. Er waren vier organisaties die zorgverlening boden en dit gaf veel onrust en onbegrip. “Steeds wisselende, vaak onbekende, gezichten werkt niet goed bij ouderen,” vertelt Frans. “Zeker niet als persoonlijke en vertrouwelijke situaties zich voordoen.” De situatie werd daardoor onhoudbaar en uiteindelijk ook niet meer betaalbaar.

De sociale omgeving
Binnen Elsendorp zijn ‘eigen’ mensen gezocht die zorg wilden verlenen aan eigen bewoners. En met succes. Er zijn nu drie mensen die de volledige zorg aan huis verrichten. Bovendien zijn ook seniorenwoningen gebouwd, waar mensen kunnen blijven wonen. “Het zijn woningen met een gezamenlijke huiskamer, waar de ouderen ook echt het gevoel hebben hun oude dag te kunnen doorbrengen,” vertelt Frans. Het resultaat mag er zijn; de mensen blijven nu in Elsendorp wonen.

Sociale controle
Het is een automatisme en gewoonte geworden; elkaar in de gaten houden. Een vast ritueel voor de ochtend is de gordijnen open schuiven. Gebeurt dit niet, dan kan de betreffende bewoner al snel een belletje verwachten. Frans: “het kan zijn dat er dan iets aan de hand is. Daarom geeft deze zogenaamde controle de mensen toch een veilig gevoel.” Een van de mantelzorgers die enkele sleutels in zijn bezit heeft, is Martin. Hij staat bekend als een echte regelneef en staat altijd voor iedereen klaar. Samen met zijn vrouw verzorgt hij tevens het plaatselijke huis-aan-huis blad. “Het is mooi om samen mensen te kunnen helpen,” geeft Martin aan.

Mantelzorgen in Elsendorp
Ook Jo is mantelzorger in Elsendorp. Zij is erg begaan met enkele personen in het dorp en fungeert als een soort vertrouwenspersoon. Jo ontvangt bovendien ook mensen thuis en luistert naar hun problemen. Volgens haar helpen deze dingen. ‘De kleine dingen helpen groots’ is dan ook een uitspraak van haar. Ook Dien staat klaar voor haar medemens. Zelf is zij 75 jaar en zorgt voor een dementerende vrouw van 85 jaar. Elke ochtend gaat zij naar haar toe om de dag samen op te starten. ’s-Avonds niet meer. Dat wordt ook voor Dien iets te veel van het goede.

De jeugd heeft de toekomst
Vanuit het gegeven dat het te lang duurt voordat een ambulance – in geval van nood – Elsendorp heeft bereikt, is ook hiervoor alternatieve hulp gevonden. “Je kunt blijven klagen,” geeft Frans aan, “maar je kunt ook zoeken naar andere manieren. Doordat 1 op de 20 mensen in Elsendorp kan reanimeren, en dus om kan gaan met de apparatuur die hiervoor beschikbaar is, verlenen de jongeren ook hun aandeel in de zorg. En dat is vrij uniek.” Tot slot biedt een dorpsondersteuner hulp aan mantelzorgers. Zij is professioneel, staat de mantelzorgers met raad en daad terzijde en zorgt voor het welzijn van deze hulpverleners.
 
Bekroning op hun werk
Elsendorp is genomineerd voor het meest vernieuwende dorp van Nederland. Voorzieningen als winkels, een tehuis en een huisarts zijn in de afgelopen jaren terug gebracht en het fenomeen ‘mantelzorg’ is goed ingeburgerd in de samenleving. “We hebben niet gewonnen,” vertelt Frans, “maar wel een mooie oorkonde gekregen. Het is een stuk erkenning voor de veranderingen van de afgelopen 10 jaren in Elsendorp.”

www.elsendorponline.nl
www.vkknoordbrabant.nl  [Ver. Kleine Kernen in Brabant]